آشنایی با مفهوم اسلیپیج (Slipage) در فارکس و ارز دیجیتال

هر تریدری که در بازار فارکس یا رمزارزها فعالیت کرده باشد، حداقل یک‌مرتبه با اسلیپیج یا همان اختلاف بین قیمتی که برای باز یا بسته‌شدن یک معامله در نظر داشته و قیمتی که نهایتا در آن اجرا شده است، مواجه می‌شود. این پدیده، لغزش قیمت (اسلیپیج) نام دارد و یکی از مفاهیمی است که شناخت درست آن می‌تواند روی نتیجه معاملات تاثیر داشته باشد. در مقاله حاضر، به‌طور کامل بررسی می‌کنیم که اسلیپیج چیست، چرا اتفاق می‌افتد، چه انواعی دارد و چطور می‌توان آن را مدیریت کرد.

 

اسلیپیج (Slippage) یا لغزش قیمت چیست؟

اسلیپیج (Slippage) یا لغزش قیمت در بازارهای مالی به تفاوت بین قیمتی که تریدر برای اجرای سفارش خود درخواست می‌کند و قیمتی که سفارش واقعاً با آن انجام می‌شود، اشاره دارد. به بیان ساده‌تر، زمانی که روی دکمه خرید (Buy) یا فروش (Sell) کلیک می‌کنیم، ممکن است از زمان ثبت سفارش تا زمان اجرای آن در سرور بروکر یا صرافی، قیمت بازار تغییر کند. همین فاصله زمانی، باعث می‌شود تا قیمت نهایی اجراشده با قیمتی که در صفحه دیده بودیم، یکسان نباشد.

اکنون که متوجه شدیم منظور از اسلیپیج چیست، باید اشاره کنیم که در بازارهایی که سرعت نوسانات زیاد است، اصولا میان درخواست معامله‌گر و پاسخ سرور، چندین تغییر قیمت ممکن است رخ دهد. این فاصله، به‌ویژه در شرایط بازار پرنوسان یا کم‌عمق، به‌طور طبیعی وجود دارد و بخشی جدایی‌ناپذیر از معاملات آنلاین است.

 

تفاوت‌های اسلیپیج در بازار فارکس و ارز دیجیتال

هرچند مفهوم اسلیپیج در فارکس و ارز دیجیتال یکسان است، با این حال شدت و میزان آن در این دو بازار تفاوت‌ دارد. در بازار فارکس، اسلیپیج معمولا در زمان انتشار اخبار اقتصادی مهم یا در ساعات کم‌حجم معاملاتی (مانند سشن آسیا) رخ می‌دهد و بروکرها اصولا سیستم‌های اجرای سفارش پیشرفته‌ای برای کاهش آن دارند.

این در حالی است که  در بازار ارز دیجیتال، به‌ویژه در صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX) مانند صرافی‌های یونی‌سواپ یا پنکیک‌سواپ، اسلیپیج پدیده‌ای رایج‌تر است است. برای مثال اسلیپیج در یونی‌سواپ و اسلیپیج در پنکیک‌سواپ به دلیل ماهیت استخرهای نقدینگی (Liquidity Pool) که وظیفه تامین نقدینگی معاملات صرافی‌های غیرمتمرکز را دارند، اتفاق می‌افتد. به عبارتی، هرچه حجم معامله نسبت به عمق استخر نقدینگی بزرگ‌تر باشد، احتمال اسلیپیج هم بیشتر خواهد بود.

 

دلایل اسلیپیج یا لغزش قیمت در ترید

برای مدیریت درست اسلیپیج در ترید، ابتدا باید علت‌های اصلی بروز آن را شناخت. دلایل مختلفی برای ایجاد اسلیپیج وجود دارد که در ادامه به سه عامل مهم که منجر به اسلیپیج یا لغزش قیمت می‌شود، اشاره می‌کنیم.

 

نوسانات شدید بازار در زمان انتشار اخبار اقتصادی

زمانی که داده‌های اقتصادی مهم مانند نرخ بهره، اخبار فدرال‌رزرو آمریکا، تورم یا آمار اشتغال منتشر می‌شود، ناگهان حجم سفارش‌ها در کسری از ثانیه به شدت افزایش پیدا می‌کند. در این لحظات، قیمت‌ها جهش می‌کنند و فاصله بین ثبت و اجرای سفارش می‌تواند به اسلیپیج منجر شود.

 

کمبود نقدینگی در جفت ارزها یا توکن‌های خاص

نقدینگی پایین یعنی حجم سفارش‌های خرید و فروش محدود است؛ در جفت‌ارزهای کم‌معامله فارکس، سشن‌های خلوتی مانند استرالیا یا رمزارزهای کم‌حجم بازار ارزهای دیجیتال، ممکن است در لحظه ثبت سفارش، نقدینگی کافی برای پرکردن آن با قیمت درخواستی وجود نداشته باشد. به همین دلیل، معامله در جفت‌ارزهای اصلی یا ارزهای دیجیتال پرحجم، معمولا اسلیپیج کمتری دارد.

 

سرعت پایین اجرای دستورات و مشکلات فنی پلتفرم

گاهی اسلیپیج ریشه در مشکلات فنی سمت پلتفرم دارد نه الزاما شرایط بازار. تاخیر در سرورهای اجرای سفارش پینگ سرورها، اتصال ضعیف و اختلال‌های اینترنت، یا زیرساخت ضعیف بروکر و صرافی می‌تواند باعث شود سفارش با تاخیر پردازش شود و در این فاصله، قیمت تغییر کند.

 

انواع اسلیپیج در معاملات

اسلیپیج را الزاما نباید نکته‌ای منفی تلقی کنیم و همواره به ضرر معامله‌گر تمام نمی‌شود. لغزش قیمت بسته به جهت تغییر قیمت، به دو نوع مثبت و منفی تقسیم می‌شود که در ادامه به ماهیت این دو نوع اسلیپیج خواهیم پرداخت.

 

اسلیپیج مثبت (Positive Slippage)

اسلیپیج مثبت زمانی رخ می‌دهد که سفارش با قیمتی بهتر از آنچه درخواست شده بود اجرا شود. به عبارتی، در معامله خرید، قیمت پایین‌تر و در معامله فروش، قیمت بالاتر از قیمت درخواستی پر شود. بنابراین در این حالت، اسلیپیج به نفع معامله‌گر تمام می‌شود.

 

اسلیپیج منفی (Negative Slippage)

اسلیپیج منفی دقیقا در مقابل اسلیپیج مثبت است و زمانی اتفاق می‌افتد که سفارش با قیمتی دور از قیمت درخواستی اجرا شود؛ یعنی در خرید، قیمت بالاتر و در فروش، قیمت پایین‌تر از حد انتظار پر شود. اسلیپیج منفی می‌تواند تاثیر مستقیمی بر افزایش ضرر در معاملات داشته باشد، مخصوصا در استراتژی‌هایی که حد ضرر برای آن در نظر گرفته شده است یا حجم معاملات ترید، بالاست.

 

چگونه اسلیپیج را در فارکس و ارز دیجیتال مدیریت کنیم؟

با توجه به مباحث پیش‌گفته، اگرچه حذف کامل اسلیپیج تقریبا ممکن نیست، ولی می‌توانیم با چند روش، از آسیب‌های ناشی از اسلیپیج منفی جلوگیری کنیم که در ادامه به نکته‌هایی در این زمینه اشاره می‌کنیم.

 

تنظیم حد تحمل اسلیپیج (Slippage Tolerance)

برای توضیح تنظیم حد تحمل اسلیپیج، در ابتدا باید بدانیم که اسلیپیج تلرانس چیست؟ این تنظیم که بیشتر در صرافی‌های غیرمتمرکز کریپتو دیده می‌شود، به تریدرها اجازه می‌دهد تا حداکثر میزان مجاز اسلیپیج را از قبل مشخص کنند. اگر لغزش قیمت از این حد فراتر برود، تراکنش به‌طور خودکار لغو می‌شود. برخی تریدرها به دنبال اسلیپیج یا نزدیک به صفر هستند، ولی باید توجه کنیم که تنظیم بیش از حد پایین اسلیپیج ممکن است باعث عدم‌موفقیت تراکنش‌ها در بازارهای پرنوسان شود.

 

استفاده از دستورات Limit به جای Market Order

سفارش‌های بازار (Market Order) اصولا با قیمت لحظه‌ای اجرا می‌شوند، چراکه مستقیما با قیمت بازار معامله می‌شوند. از همین رو، احتمال اسلیپیج را دارند. در مقابل، سفارش‌های Limit به ما این اجازه را می‌دهند تا قیمت مورد نظر خودمان را تعیین کنیم و چنانچه بازار به آن قیمت نرسد، معامله انجام نخواهد شد. استفاده از دستورات Limit، یکی از راه‌های موثر برای کنترل لغزش قیمت (اسلیپیج) است؛ هرچند ممکن است گاهی سفارش اصلا اجرا نشود.

 

انتخاب بروکرهایی با نقدینگی بالا و سرعت اجرای سریع

یکی از سوال‌هایی که ذهن ما را درگیر می‌کند، این است که کدام بروکر اسلیپیج کمتری دارد. این موضوع معمولا به زیرساخت فنی و منابع نقدینگی بروکر باز می‌گردد. توضیح آن که بروکرهایی که به چندین ارائه‌دهنده نقدینگی متصل هستند و سرورهای اجرای سفارش سریعی دارند، اسلیپیج کمتری تولید می‌کنند. از همین رو توصیه می‌کنیم که حتما در وب‌سایت‌های معتبر نقدوبررسی جهانی و همچنین با بررسی نظرات کاربران، بروکر بدون اسلیپیج یا با اسلیپیج پایین را بیابید.

 

خودداری از معامله در زمان نوسانات شدید و اخبار مهم

شاید توصیه ساده‌ای باشد، اما با اجتناب از ورود به معامله دقیقا هم‌زمان با انتشار اخبار اقتصادی مهم یا در لحظات نوسان شدید بازار، می‌توانیم از آسیب اسلیپیج در امان بمانیم. بسیاری از تریدرهای حرفه‌ای ترجیح می‌دهند بعد از انتشار خبر، با آرام‌شدن بازار وارد معامله شوند.

 

آیا اسلیپیج در همه بروکرها وجود دارد؟

بله. تا حدی در همه بروکرها و صرافی‌ها اسلیپیج وجود دارد که بستگی به شرایط بازار دارد. دلیل این امر آن است که این پدیده ناشی از ماهیت بازارهای مالی و فاصله زمانی طبیعی بین ثبت و اجرای سفارش است. با این حال، شدت آن در بروکرهای مختلف، متفاوت است. شاید بتوان گفت که بهترین بروکر بدون اسلیپیج در واقع بروکری است که این لغزش را به حداقل ممکن رسانده باشد؛ نه اینکه آن را به‌طور کامل حذف کند. بنابراین تبلیغات بعضی از بروکرها مبنی بر «صفر اسلیپیج» را باید با احتیاط بیشتری بررسی کرد.

 

تفاوت اسلیپیج با اسپرد چیست؟

یکی از سوالاتی که ذهن بسیاری از معامله‌گران تازه‌کار را درگیر می‌کند، تفاوت اسپرد و اسلیپیج است. اسپرد، اختلاف میان قیمت خرید (Ask) و قیمت فروش (Bid) یک دارایی است که همواره در لحظه معامله وجود دارد و بخشی از هزینه معامله را شامل می‌شود. اما اسلیپیج، تفاوت بین قیمت مدنظر تریدر در سفارش و قیمت اجراشده در بازار است که همیشه اتفاق نمی‌افتد. به بیان دیگر، اسپرد قابل پیش‌بینی و از قبل مشخص است (ثابت یا شناور)، در حالی که اسلیپیج غیرقابل پیش‌بینی و متغیر است. فرق اسلیپیج و اسپرد را می‌توان این‌طور هم خلاصه کرد.

 

اسپرد مخفی چیست؟

اسپرد مخفی به حالتی گفته می‌شود که بروکر به‌جای نمایش شفاف اسپرد، آن را در قیمت‌های نمایش‌داده‌شده به مشتری پنهان می‌کند یا با دستکاری جزئی نرخ‌ها، هزینه اضافی از تریدر دریافت می‌کند، بدون آنکه این هزینه به صورت شفاف در پلتفرم قابل مشاهده باشد. بنابراین گاهی ممکن است قیمتی که به ضرر تریدر، ناشی از لغزش قیمت نباشد، بلکه به دلیل اسپرد مخفی باشد که بعضی از بروکرها اعمال می‌کنند. این موضوع بیشتر در بروکرهای غیرشفاف یا بدون نظارت دیده می‌شود و یکی از دلایلی است که انتخاب بروکر معتبر و دارای مجوز رسمی اهمیت زیادی دارد. 

توضیح بیشتر آن که بسیاری از تریدرهای مبتدی، هرگونه اختلاف قیمت در معاملات خود را به حساب اسلیپیج طبیعی بازار می‌گذارند؛ اما در بسیاری از مواقع، این اختلاف ناشی از رفتارهای غیرشفاف بروکر است. بروکرهای نامعتبر یا بدون رگوله (نظارت قانونی) یا با رگولاتوری بسیار ضعیف، معمولا از 3 روش زیر برای کسب سود پنهان از حساب تریدرها استفاده می‌کنند:

• مارک‌آپ پنهان (Mark-up): بروکر به جای نمایش قیمت واقعی بازار، قیمت‌های خرید و فروش را چند پیپ به ضرر تریدر تغییر می‌دهد و هزینه اضافی ایجادشده را در دل قیمت تمام‌شده، مخفی می‌کند.

• ریکوت یا رد دستور (Requote): پلتفرم عمدا سفارش تریدر را در قیمت درخواستی قبول نمی‌کند و با ایجاد وقفه، او را مجبور می‌کند در قیمتی بدتر وارد معامله شود.

• تاخیر مصنوعی (Artificial Latency): ایجاد تاخیر عمدی در سرورهای بروکر برای چند ثانیه، تا قیمت بازار جابه‌جا شود و معامله‌گر با یک اسلیپیج منفی ساختگی روبرو شود.

 

چطور بفهمیم بروکری به‌صورت عمدی اسلیپیج ایجاد می‌کند؟

اگرچه اسلیپیج طبیعی بخشی از معاملات است، اما برخی بروکرهای غیرقابل‌اعتماد ممکن است از این پدیده به نفع خود سواستفاده کنند. چند نشانه می‌تواند کمک کند تا از اسلیپیج عمدی باخبر شوید:

• اگر اسلیپیج منفی به‌طور مکرر و تقریباً در تمام معاملات شما رخ می‌دهد، می‌تواند نشانه اسلیپیج منفی و حتی اسپرد مخفی باشد. این عدم تقارن می‌تواند نشانه دستکاری باشد.
• اگر لغزش قیمت تنها زمانی رخ دهد که معامله سودآور است، می‌تواند نشانه اسلیپیج عمدی و غیرواقعی باشد.
• تأخیر غیرعادی در اجرای سفارش‌ها، به‌خصوص در لحظاتی که بازار آرام است و نوسان خاصی ندارد، یا دلیل فنی روشنی برای تأخیر وجود ندارد، نشانه مهمی از اسلیپیج عمدی است.

برای اطمینان بیشتر پیشنهاد می‌کنیم حتما اسناد قانونی بروکر از جمله توافقنامه مشتریان و رگولاتوری‌های آن را بررسی کنید و در صورت امکان، پیش از معامله واقعی با بروکر، از طریق یک حساب دمو، هزینه‌ها و روش اجرای معامله بروکر را در پلتفرم‌های معاملاتی، تست کنید.